YaTTni my.gov.uz orqali onlayn ochish

YaTT (yakka tartibdagi tadbirkor) ochishni onlayn tarzda 15–30 daqiqada amalga oshirish mumkin. Buning uchun JShShIR, elektron raqamli imzo (ERI) va YaTT uchun ruxsat etilgan ro'yxatdagi faoliyat turi kerak. Davlat boji 1 BHM (440 000 so'm), onlayn topshirilganda uning 90 foizi, ya'ni 396 000 so'm. 2026-yildan boshlab ro'yxatdan o'tish bilan birga ERI kalitini olish, bank hisobvarag'i ochishga ariza berish va onlayn nazorat-kassa mashinasini sotib olish mumkin, YaTTga esa firma nomiga ega bo'lishga ruxsat berildi.

Kim YaTT sifatida ro'yxatdan o'tishi mumkin

YaTT biznesni kompaniya tashkil etmasdan, jismoniy shaxs sifatida yuritadi va biznes qarzlari bo'yicha o'zining butun mol-mulki bilan javob beradi. Bu shakl inson o'zi yuritadigan ishga mos keladi: savdo, maishiy xizmatlar, ta'mirlash, tashish, o'qitish.

Faqat yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun faoliyat turlari ro'yxatida bor yo'nalishlar bilan shug'ullanish mumkin. Ro'yxat Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 7-yanvardagi 6-son qarori bilan tasdiqlangan va 2021, 2023-yillarda to'ldirilgan. Chakana savdo ro'yxatda bor, lekin barcha tovarlar bilan emas: jumladan, qurilish materiallari, alkogol va tamaki mahsulotlari, neft mahsulotlari, zargarlik buyumlari, yangi import avtomobillar va dori vositalari chiqarib tashlangan. Yo'nalishingiz ro'yxatda bo'lmasa yoki ishni sheriklar bilan boshlasangiz, yuridik shaxs ro'yxatdan o'tkaziladi. Buni qanday qilishni «O'zbekistonda MChJ ochish» maqolasida tushuntirganmiz.

YaTT, o'zini o'zi band qilish yoki MChJ

O'zini o'zi band qilgan shaxs maqomi eng oson rasmiylashtiriladi: soliq ilovasida JShShIR va SMS kod orqali. Bu maqomda faqat o'zingiz va faqat o'zini o'zi band qilish ro'yxatidagi xizmat turlari bo'yicha ishlash mumkin. MChJ uchun ta'sis hujjatlari kerak, lekin ishtirokchilar faqat kompaniya mol-mulki doirasida tavakkal qiladi.

Daromad hozircha kam bo'lsa va xizmatni o'zingiz ko'rsatsangiz, o'zini o'zi band qilishdan boshlash mumkin. Xodimlar, savdo yoki tadbirkordan hujjat talab qiladigan buyurtmachilar paydo bo'lganda YaTTga o'tish vaqti keladi.

Ariza topshirishdan oldin nima tayyorlash kerak

JShShIR ID-karta yoki pasportda ko'rsatilgan, uni alohida olish shart emas. Biznesni ro'yxatdan o'tkazish tizimi orqali topshirish uchun nomingizga ERI kaliti kerak bo'ladi. Jismoniy shaxs uni DXMda yoki masofadan rasmiylashtiradi, to'lov BHMning 7 foizi, ya'ni 30 800 so'm. Kalit hali bo'lmasa, uni «PINFL va ERI olish» xizmati doirasida olishga yordam beramiz.

Faoliyatni qayerda yuritishingizni oldindan hal qiling va IFUT kodini tanlang. Litsenziya yoki xabarnoma kerakligi faoliyat turiga bog'liq. Litsenziyalanadigan yo'nalishlar bo'yicha 2026-yildan litsenziya uchun arizani ro'yxatdan o'tish bilan bitta oynada berish mumkin.

my.gov.uz orqali bosqichma-bosqich ro'yxatdan o'tish

Biznesni ro'yxatdan o'tkazish bo'yicha onlayn arizalarni birdarcha.uz tizimi qabul qiladi. U Interaktiv davlat xizmatlarining yagona portali my.gov.uz negizida ishlaydi, tizimga ERI orqali kiriladi.

1. ERI kaliti bilan biznesni ro'yxatdan o'tkazish tizimiga kiring va yuridik shaxs tashkil etmagan holda tadbirkorlik subyektini ro'yxatdan o'tkazishni tanlang.
2. Oferta shartlarini qabul qiling va anketani to'ldiring: manzil, IFUT bo'yicha faoliyat turlari, soliq rejimi, kerak bo'lsa firma nomi.
3. Darhol olmoqchi bo'lgan qo'shimcha xizmatlarni belgilang: bank hisobvarag'iga ariza, onlayn kassa xaridi, litsenziya yoki xabarnoma, ijara shartnomasi. Ularning barchasi ixtiyoriy.
4. 0,9 BHM davlat bojini to'lang. 2026-yildan tanlangan xizmatlar bitta QR kod orqali to'lanadi.
5. Davlat ro'yxatidan o'tkazilganlik to'g'risidagi guvohnomani elektron shaklda oling. Yangi YaTT haqidagi ma'lumotlarni tizim o'zi soliq organlariga yuboradi.

DXMda tartib xuddi shunday, faqat arizani markaz xodimi pasportingiz asosida to'ldiradi, davlat boji esa to'liq 1 BHM. Ro'yxatdan o'tkazish real vaqt rejimida amalga oshiriladi.

To'lov ilovalari orqali ERIsiz ro'yxatdan o'tish

2025-yil 1-noyabrdan yana bir yo'l paydo bo'ldi. Prezidentning 2025-yil 12-avgustdagi PQ-247-son qarori YaTT va o'zini o'zi band qilganlarni to'lov tashkilotlarining raqamli platformalarida ro'yxatdan o'tkazishga ruxsat berdi: shaxs masofaviy biometrik identifikatsiya va SMS orqali tasdiqlanadi, ERI kaliti kerak emas. U yerda elektron hamyon ham ochish mumkin. YaTT uchun u bank hisobvarag'iga tenglashtirilgan va bu holda bankda hisobvaraq ochish majburiy emas. Bunday platformalar soliq organlarining axborot tizimlari bilan bog'langan, tadbirkor uchun soliq hisobotini to'lov tashkiloti shakllantiradi va topshiradi.

2026-yil 1-yanvardan nima o'zgardi

Prezidentning 2025-yil 14-noyabrdagi PF-214-son Farmoni «Biznesni 15 daqiqada boshlash» tamoyilini joriy etdi. Ro'yxatdan o'tish bilan bir vaqtda ERI kalitini olish, bank hisobvarag'ini ochish va faollashtirishga ariza berish, litsenziya, ruxsatnoma yoki xabarnoma uchun ariza yuborish, ijara shartnomasini rasmiylashtirish, QQS to'lovchisi guvohnomasini olish va onlayn kassani sotib olib, soliq organida ro'yxatga qo'yish mumkin. Har bir xizmatdan tadbirkor o'z xohishiga ko'ra foydalanadi.

Shu Farmon yakka tartibdagi tadbirkorlarga firma nomiga ega bo'lishga ruxsat berdi. Familiya, manzil yoki boshqa ma'lumotlar o'zgarsa, YaTT guvohnomasi, litsenziya va ruxsatnomalarga o'zgartirishlar qayta ariza berilmasdan, avtomatik va bepul kiritiladi.

Muddatlar va xarajatlar

Summalar 440 000 so'mlik BHM bo'yicha hisoblangan. Davlat boji BHMga bog'langan: BHM oshsa, u ham oshadi.

2026-yilda YaTT soliqlari

2026-yil 1-yanvardan YaTT uchun qat'iy belgilangan miqdordagi daromad solig'i bekor qilindi. PQ-247-son qaror yillik aylanmasi 1 mlrd so'mdan oshmaydigan yakka tartibdagi tadbirkorlar va o'zini o'zi band qilganlar uchun aylanmadan olinadigan soliq stavkasini 1 foiz qilib belgiladi. Aylanma 1 mlrd so'mdan oshsa, shuningdek raqamli platformalardan tashqaridagi aylanmalar bo'yicha Soliq kodeksidagi umumiy tartib amal qiladi.

Yollanma xodimlar uchun YaTT jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'ini 12 foiz stavkada ushlab qoladi va ijtimoiy soliq to'laydi. Mol-mulkni ijaraga berishdan olingan daromad alohida, u ham 12 foiz stavkada soliqqa tortiladi. Bu qoidalarni faoliyat turingiz va savdo rejangizga qanday moslashni soliq maslahatida ko'rib chiqamiz.

Onlayn ro'yxatdan o'tishdagi xatolar

Faoliyat turi YaTT ro'yxatida bo'lmasa, ariza qabul qilinmaydi. Buni anketada tuzatib bo'lmaydi: boshqa yo'nalishni tanlash yoki MChJ ochish qoladi. Yana bir keng tarqalgan holat ERI bilan bog'liq. Onlayn ariza YaTT sifatida ro'yxatdan o'tayotgan shaxsning kaliti bilan imzolanadi. Qarindosh yoki buxgalterning kaliti to'g'ri kelmaydi.

Ro'yxatdan o'tgandan keyin tadbirkorlar ba'zan soliq majburiyatlari darhol boshlanishini unutib, dastlabki oylardanoq qarz to'playdi. Ishni tugatgach esa YaTTni shunchaki tashlab qo'yishadi. 2025-yil 10-noyabrdan faoliyati to'xtatilgan YaTTni nofaol rejimga o'tkazish va bir yildan keyin reestrdan chiqarish mumkin, lekin YaTTni o'zingiz yopganingiz ishonchliroq: DXM orqali ixtiyoriy tugatish bepul.

Ro'yxatdan o'tish birinchi urinishda o'tishini istasangiz, faoliyat turini tekshiramiz, ERI rasmiylashtiramiz va arizani siz uchun topshiramiz. Batafsil «O'zbekistonda yakka tartibli tadbirkor ochish» xizmati sahifasida.

Ko'p beriladigan savollar

2026-yilda YaTTni onlayn ochish qancha turadi?
Onlayn topshirilganda davlat boji 0,9 BHM, ya'ni 396 000 so'm. ERI kaliti hali bo'lmasa, BHMning 7 foizi, 30 800 so'm qo'shiladi. DXMda davlat boji to'liq: 1 BHM yoki 440 000 so'm.

ERIsiz YaTT ochish mumkinmi?
Ha. 2025-yil 1-noyabrdan YaTT to'lov tashkilotlarining raqamli platformalarida biometriya va SMS orqali, ERI kalitisiz ro'yxatdan o'tkaziladi. Kalitsiz DXMga pasport yoki ID-karta bilan shaxsan borib ham ro'yxatdan o'tish mumkin, bunda davlat boji 1 BHM.

YaTTni ro'yxatdan o'tkazish qancha vaqt oladi?
Onlayn ariza 15–30 daqiqada ko'rib chiqiladi, DXMda ro'yxatdan o'tkazish real vaqt rejimida amalga oshiriladi. Elektron guvohnoma ro'yxatdan o'tgan zahoti beriladi.

YaTT o'zini o'zi band qilgan shaxsdan nimasi bilan farq qiladi?
O'zini o'zi band qilgan shaxs soliq ilovasida JShShIR orqali rasmiylashtiriladi va faqat o'zini o'zi band qilish ro'yxatidagi xizmat turlari bo'yicha ishlaydi. YaTT tadbirkor sifatida ro'yxatdan o'tadi, Vazirlar Mahkamasining 6-son qarori ro'yxatidagi savdo va xizmatlar bilan shug'ullanishi hamda xodim yollashi mumkin.

2026-yilda YaTT qanday soliq to'laydi?
2026-yil 1-yanvardan YaTT uchun qat'iy belgilangan miqdordagi daromad solig'i bekor qilindi. Yillik aylanma 1 mlrd so'mgacha bo'lsa, aylanmadan olinadigan soliq stavkasi 1 foiz. Aylanma bundan katta bo'lsa, Soliq kodeksidagi umumiy tartib qo'llaniladi.

YaTTning nomi bo'lishi mumkinmi?
Ha. 2026-yil 1-yanvardan PF-214-son Farmon yakka tartibdagi tadbirkorlarga firma nomiga ega bo'lishga ruxsat berdi. Uni ro'yxatdan o'tishda ko'rsatish mumkin.

YaTTni qanday yopish mumkin?
DXMga ixtiyoriy tugatish to'g'risida ariza bering, bu xizmat bepul. Undan oldin soliqlar bo'yicha hisob-kitob qiling va oxirgi hisobotni topshiring. YaTT shunchaki ishlamasa, uni nofaol rejimga o'tkazib, bir yildan keyin reestrdan chiqarishlari mumkin.

Huquqiy asos

• O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 14-noyabrdagi PF-214-son Farmoni (biznes yuritishni, litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillarini soddalashtirish)
• Prezidentning 2025-yil 12-avgustdagi PQ-247-son qarori (yakka tartibdagi tadbirkorlar va o'zini o'zi band qilgan shaxslar uchun qulay shart-sharoitlar)
• Vazirlar Mahkamasining 2011-yil 7-yanvardagi 6-son qarori bilan tasdiqlangan yakka tartibdagi tadbirkorlar shug'ullanishi mumkin bo'lgan faoliyat turlari ro'yxati
• «Davlat boji to'g'risida»gi O'RQ-600-son Qonun
• Prezidentning 2020-yil 8-iyundagi PQ-4742-son qarori (o'zini o'zi band qilish)
• Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 21-avgustdagi 704-son qarori, 2025-yil 7-noyabrdagi 709-son qaror bilan kiritilgan o'zgartirishlar bilan (tugatish va reestrdan chiqarish)
• O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi